ภาษีเงินได้นิติบุคคลไม่ได้ซับซ้อนอย่างที่คิด ถ้าเข้าใจโครงสร้าง 3 ขั้น บทความนี้อธิบายสูตรคำนวณ อัตราภาษี และยกตัวอย่างจริงให้เห็นภาพ พร้อมสิทธิลดหย่อนที่ SME ไม่ควรพลาด
ภาษีเงินได้นิติบุคคล 2569 คำนวณจาก กำไรสุทธิ × อัตราภาษี โดยบริษัททั่วไปเสียภาษีที่ 20% แต่ SME ที่มีทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาทและรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท ได้รับอัตราพิเศษ: 0% สำหรับกำไรสุทธิ 300,000 บาทแรก และ 15% สำหรับกำไรที่เกิน 300,000 บาท ต้องยื่น ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วันนับจากวันสิ้นรอบบัญชี
1. โครงสร้างภาษีเงินได้นิติบุคคลไทย 2569
ภาษีเงินได้นิติบุคคล (Corporate Income Tax: CIT) คือภาษีที่นิติบุคคล เช่น บริษัทจำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัด ต้องเสียจากกำไรสุทธิที่เกิดขึ้นในแต่ละรอบบัญชี โครงสร้างภาษีออกแบบมาเพื่อให้ SME มีภาระภาษีที่ลดลงตามขนาดธุรกิจ
2. สูตรคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล
📐 สูตรคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล
กำไรสุทธิ = รายได้ทางภาษี − รายจ่ายที่ยอมรับ
ภาษีที่ต้องชำระ = กำไรสุทธิ × อัตราภาษี
* รายจ่ายที่ยอมรับ = รายจ่ายที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจ มีหลักฐาน และไม่ต้องห้ามตามกฎหมาย
3. อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล ปี 2569
| ประเภทกิจการ | กำไรสุทธิ (บาท) | อัตราภาษี |
|---|---|---|
| SMEทุนชำระแล้ว ≤ 5 ล้านบาท รายได้ ≤ 30 ล้านบาท | 0 – 300,000 | 0% |
| 300,001 – 3,000,000 | 15% | |
| มากกว่า 3,000,000 | 20% | |
| บริษัททั่วไป/ธุรกิจขนาดใหญ่ไม่ใช่ SME | ทุกจำนวน | 20% |
| บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ | ทุกจำนวน | 20% |
4. ตัวอย่างการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล – บริษัท SME
บริษัท ABC จำกัด | ทุนชำระแล้ว 2 ล้านบาท | รายได้ทั้งปี 15 ล้านบาท | รายจ่ายที่ยอมรับ 13.5 ล้านบาท → ถือว่าเป็น SME ตามเกณฑ์
ตัวอย่างการคำนวณ – บริษัท ABC จำกัด
รอบบัญชีสิ้นสุด 31 ธันวาคม 2569
| รายได้ทั้งปี | 15,000,000 บาท |
| รายจ่ายที่ยอมรับ | (13,500,000) บาท |
| กำไรสุทธิ | 1,500,000 บาท |
| ภาษี 0% × 300,000 บาทแรก | 0 บาท |
| ภาษี 15% × 1,200,000 บาท (ส่วนที่เกิน 300,000) | 180,000 บาท |
| ภาษีเงินได้นิติบุคคลที่ต้องชำระ | 180,000 บาท |
Effective Tax Rate = 12%
แม้กำไรสุทธิอยู่ในช่วง 15% แต่เพราะ 300,000 บาทแรกได้รับยกเว้น อัตราภาษีที่แท้จริงจึงต่ำกว่า 15% ถือเป็นข้อได้เปรียบของ SME ที่ควรใช้ให้เป็นประโยชน์
5. กำหนดเวลายื่นแบบที่ต้องรู้
ภ.ง.ด.51
–ประมาณการกำไรครึ่งปี
ยื่นภายใน 2 เดือน นับจากวันครบ 6 เดือนของรอบบัญชี พร้อมชำระภาษีครึ่งหนึ่งก่อน
ภ.ง.ด.50
–ภาษีประจำปี
ยื่นภายใน 150 วัน นับจากวันสิ้นรอบบัญชี (รอบ 31 ธ.ค. = ยื่นก่อน 31 พ.ค.)
ระวัง: รายจ่ายต้องห้ามที่หักลดหย่อนไม่ได้
ค่าใช้จ่ายส่วนตัวที่นำมาเบิกบริษัท, ค่าปรับทางกฎหมาย, ค่าบริจาคที่เกินเพดาน และรายจ่ายที่ไม่มีหลักฐาน หากสรรพากรตรวจสอบพบ จะบวกกลับเข้ากำไร ทำให้ภาษีเพิ่มขึ้นพร้อมเบี้ยปรับ
6. สิทธิประโยชน์ทางภาษีที่ SME ไม่ควรพลาด ปี 2569
1. ค่าเสื่อมราคาเพิ่มพิเศษ – เครื่องจักรและอุปกรณ์บางประเภทสามารถหักค่าเสื่อมได้ 100% ในปีแรก (ตรวจสอบประกาศล่าสุดจากสรรพากร)
2. รายจ่าย R&D หักได้ 200% – บริษัทที่ลงทุนวิจัยและพัฒนาสามารถหักค่าใช้จ่ายได้ 200% ของที่จ่ายจริงในบางกรณี
3. ค่าใช้จ่ายฝึกอบรมพนักงาน – หักรายจ่ายได้สูงสุด 200% สำหรับการฝึกอบรมในหลักสูตรที่ขึ้นทะเบียนกับกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน
